Dlaczego ta sama część przychodzi raz dobra, a raz do poprawki?
Pytanie wraca w każdej firmie, która zamawia detale z blachy w powtarzalnych partiach. Pierwsza dostawa pasuje bez uwag, trzecia wymaga rozwiercenia otworów, a piąta nie wchodzi w gniazdo, choć rysunek się nie zmienił.
Źródło rzadko leży w jednym miejscu. Zwykle składa się na nie kilka drobiazgów: inna partia materiału, inny operator, inna kolejność gięć, brak zapisu ustaleń poczynionych przy pierwszym zamówieniu. Każdy z nich osobno mieści się w granicach tolerancji, a razem dają detal, który przestaje pasować.
Polecane
Przez redakcję
Co ustalić przed pierwszą serią
- Wersja dokumentacji obowiązująca dla zlecenia, z datą i oznaczeniem rewizji, przyjęta przez obie strony.
- Wymiary krytyczne wskazane wprost, oddzielone od tych, które mogą mieścić się w tolerancji ogólnej.
- Gatunek i grubość materiału wraz z informacją, czy dopuszczalny jest zamiennik.
- Kolejność i strona gięcia, jeżeli detal jest niesymetryczny.
- Sposób oznaczenia partii i opis pakowania.
- Zasada postępowania przy powtórce zamówienia: czy wraca ten sam program, czy detal jest przygotowywany od nowa.
Ostatni punkt bywa pomijany, a odpowiada za dużą część rozjazdów. Zlecenie przygotowane po raz drugi od zera to inny rozkrój, czasem inna kolejność operacji i inna strona bazowania, nawet przy identycznym rysunku.
Wzorzec odniesienia zamiast pamięci
Przy seriach powtarzanych przez lata pomaga ustalenie sztuki wzorcowej. Jeden detal z pierwszej, zaakceptowanej partii zostaje odłożony, opisany i służy jako punkt odniesienia przy kolejnych dostawach. Porównanie z fizycznym wzorcem rozstrzyga spory szybciej niż dyskusja o interpretacji rysunku.
Drugim narzędziem jest protokół z pierwszego odbioru, w którym zapisuje się, co i czym zostało zmierzone. Jeżeli przy pierwszej partii sprawdzano rozstaw otworów suwmiarką w trzech miejscach, przy kolejnych robi się to tak samo, a nie w innych punktach.
Oba rozwiązania działają tylko wtedy, gdy przechodzą na osobę, która akurat odbiera dostawę. Wiedza trzymana w głowie jednego pracownika znika razem z jego urlopem.
Wzorzec przydaje się także przy rozmowie z dostawcą. Opis słowny odchyłki bywa nieprecyzyjny, a odesłanie jednej sztuki z zaznaczonym miejscem niezgodności skraca ustalenia do jednej wiadomości. Przy detalach giętych pomaga dołożenie informacji, w którym punkcie wymiar był mierzony, bo pomiar przy kołnierzu i pomiar przy środku ścianki dają różne wyniki na tym samym elemencie.
Co po stronie dostawcy sprzyja powtarzalności
- Zapis programu i parametrów obróbki dla danego indeksu, wywoływany przy powtórce zamówienia.
- Stały zakres materiałów, dzięki któremu ta sama blacha nie jest za każdym razem kupowana gdzie indziej.
- Wykonywanie cięcia i gięcia w jednym miejscu, bez przewożenia detali między zakładami na etapie międzyoperacyjnym.
- Prowadzenie dokumentacji po stronie wykonawcy, a nie odtwarzanie jej z plików przysyłanych przy każdym zamówieniu.
Trzeci punkt ma wpływ także na terminy. Gdy zakład obróbki blach w Warszawie prowadzi obie operacje u siebie, wypada jeden transport i jedno oczekiwanie w kolejce, a odpowiedzialność za wymiar gotowego detalu pozostaje po jednej stronie.
Harmonogram zamiast pojedynczych zgłoszeń
Zamawianie partii dopiero wtedy, gdy magazyn świeci pustkami, kosztuje więcej niż sam materiał. Zlecenie wchodzi w kolejkę na bieżących warunkach, rozkrój powstaje osobno dla małej ilości, a przy pilnej potrzebie dochodzi dopłata za przyspieszenie.
Zapowiedź zapotrzebowania na kilka miesięcy do przodu zmienia tę sytuację, nawet gdy nie jest wiążąca. Dostawca układa wtedy pozycje z kilku zamówień na wspólnych arkuszach i planuje zakup materiału z wyprzedzeniem. Firmy, które regularnie zlecają usługi cięcia laserowego blach, zwykle umawiają się na taki rytm zamiast wysyłać osobne zapytania przy każdym braku.
Harmonogram porządkuje też stronę odbiorcy. Zamówienia przestają zależeć od tego, czy ktoś zauważy pustą półkę, a magazyn może pracować z mniejszym zapasem, bo termin kolejnej dostawy jest znany z wyprzedzeniem. Przy pozycjach o stabilnym zużyciu wystarczy ustalić wielkość partii i odstęp między dostawami, a listę korygować raz na kwartał.
Najczęstsze pytania
Co zrobić, gdy konstruktor zmienia detal w trakcie serii?
Zmiana powinna dostać nowe oznaczenie rewizji i trafić do dostawcy przed uruchomieniem kolejnej partii, a nie razem z zamówieniem. Jeżeli stare sztuki mają jeszcze zostać zużyte, ustala się, od której dostawy obowiązuje nowa wersja.
Czy da się wymagać tej samej partii materiału dla całej serii?
Przy większych zamówieniach bywa to możliwe, jeśli zostanie ustalone na starcie i materiał zostanie zakupiony jednorazowo. Przy dostawach rozłożonych na długi okres jest to trudniejsze i wiąże się z magazynowaniem blachy.
Jak porównać dwie oferty na serię, a nie na pojedynczą sztukę?
Pomaga rozbicie ceny na materiał, przygotowanie produkcji i obróbkę. Oferta z wyższą ceną jednostkową, ale bez powtarzanego przygotowania przy każdej partii, po kilku dostawach wychodzi taniej.
